नेपाल जस्तो देशमा हिँसा धेरै प्रकारका येथावत छन् जस्तै  बालविवाह, यौन दुव्र्यवहार, मानव बेचबिखन र सीमान्तकृत समूहहरू विरुद्ध हुने अन्य जघन्य अपराधजस्ता महिला र बालबालिका बिरुद्ध हुने हिसा आदि l सारा संसार डिजिटल युगमा परिणत हुँदा, यी अपराधहरूले अनलाइन स्पेसमा मात्र आफ्नो बाटो फेला पारेका छन्, र सिकारीहरूसँग महिला र विशेष गरी बालबालिकाको शोषण गर्ने नयाँ तरिकाहरू छन्।

यस लेखमा, हामी तपाईंलाई अनलाइन यौन दुर्व्यवहार भनेको के हो र तपाईंको बच्चाहरूलाई धेरै ढिलो हुनु अघि सुरक्षा गर्न के गर्ने र नगर्ने कुराहरू बुझ्न मद्दत गर्नेछौं।

अनलाइन यौन दुर्व्यवहार के हो?

अनलाइन यौन दुर्व्यवहार भन्नाले डिजिटल प्लेटफर्मको प्रयोग गरी बालबालिकालाई दुर्व्यवहार वा यौन शोषण गर्नु हो l कहिलेकाहीं, यो अफलाइन बाल यौन दुर्व्यवहार र एक अनलाइन घटक संग सँगै हुन सक्छ। प्रत्येक वर्ष लाखौं बालबालिकाको शोषण भइरहेको छ, र धेरै ढिलो नभएसम्म प्रायः वयस्क हस्तक्षेप मात्र दिइन्छ।

अक्सर, अनलाइन प्लेटफर्महरूमा बालबालिकाको पहुँचको लागि आमाबाबु वा बच्चाहरू आफैं दोषी हुन्छन्। तर एउटा देशमा जहाँ गरिबी व्याप्त छ, मनोरञ्जनका लागि सामाजिक सञ्जालको प्रयोगमा फर्कनु एक व्यक्तिको दैनिक जीवनको सामना गर्ने सबैभन्दा पहुँचयोग्य रूपहरू मध्ये एक हो, विशेष गरी जब प्लेटफर्महरू स्वाभाविक रूपमा लतको रूपमा डिजाइन गरिएका हुन्छन्।

 

Black and white image of a person capturing another person in a plaid shirt on a smartphone, creating a moment of joy and connection.

 

अभिभावकद्वारा हानीरहित पोस्टहरु

आमाबाबुको लागि, तिनीहरूका छोराछोरी उनीहरूको गर्व र आनन्द हुन्। र डिजिटल सामग्रीको ओभरसेयरिङ र अत्यधिक खपतको यो युगमा, हरेक माइलस्टोन र प्यारा पलहरू विभिन्न मिडिया ढाँचाहरूमा साझा गर्न धेरै सामान्य छ।

लाइक र कमेन्टका ती चापलुसीपूर्ण संलग्नताहरू पछाडि, धेरैलाई के कुरा थाहा नभएको हुन्छ भने,कोही

व्यक्तिहरूले धेरै अशुद्ध मनसाय राखेको हुन सक्छ l  बालबालिकाको फोटो वा भिडियो सजिलै डाउनलोड गर्न सकिन्छ र त्यसपछि स्पष्ट सामग्रीको लागि AI-हेरफेर गर्न सकिन्छ। केहि क्लिकहरूमा, जुन एक पटक प्यारा तस्विर थियो त्यसपछि बाल पोर्नोग्राफीको लागि अनलाइन कालो बजारमा अज्ञात रूपमा बेच्न सकिन्छ। मानिसहरूले यस प्रकारको सामग्रीमा अपील कसरी हेर्न चाहन्छन् भन्ने कुरामा हाम्रो टाउको लपेट्न गाह्रो छ, तर दुःखको कुरा, तिनीहरू अवस्थित छन्, र तिनीहरूमध्ये धेरै छन्।आफ्ना बच्चाहरूलाई सुरक्षित राख्न, तपाईंले यी कामहरू र नगर्नेहरूमध्ये केही सुरु गर्न सक्नुहुन्छ।

गर्ने :

१. तपाइको आफ्नो अकाउणट प्राइभेट राख्नुस

फेसबुकमा १० वा १०,००० साथीहरू भए पनि फरक पर्दैन। तपाईलाई कहिल्यै थाहा छैन कि अन्य व्यक्तिको कम्प्युटर स्क्रिन पछाडि के हुन्छ। समाधान? आफ्नो प्रोफाइल लक गर्नुहोस्, तिनीहरूलाई निजीमा सेट गर्नुहोस्, र केवल विश्वसनीय साथीहरू र परिवारलाई तपाईंको जानकारी पहुँच गर्न अनुमति दिनुहोस्।

२.नाबालिगहरूको अनुहार धमिलो गर्नुहोस  वा छोप्नुहोस्

प्राय; मनिसहरुले कुनै प्यारा बच्चा देख्दा, तिनीहरुले आफ्नो सोशल मिडियामा पोस्ट गर्न पाउछन् सोच्छन l तर कसैले सोध्न सक्छ, “के यो कानुनी पनि हो?” खैर, यो तपाइँ कुन देशमा पोस्ट गर्दै हुनुहुन्छ भन्नेमा निर्भर गर्दछ। नेपालमा, आमाबाबुको सहमति बिना नाबालिगहरूको फोटो पोस्ट गर्दा बच्चाहरू सम्बन्धी ऐन, 2075 र गोपनीयता ऐन, 2075 जस्ता कानुनी परिणामहरू निम्त्याउन सक्छ। यसबाहेक, अभिभावक वा अभिभावकको रूपमा, बालबालिकाको अनुहार धमिलो पार्ने वा छोप्ने भिडियोहरूबाट पनि उनीहरूलाई सुरक्षित राख्न सक्छ। समुदायहरू।

३. पोस्ट गर्न अगाडि सोच्नुहोस

अन्य सबै जीवन निर्णयहरू जस्तै, हाम्रो कार्यहरूमा जानाजानी अभ्यासले भिन्नताको संसार बनाउन सक्छ। बच्चाहरू समावेश गर्ने मिडिया पोस्ट गर्दा, आफैलाई सोध्नुहोस्, ‘म यसबाट के हासिल गर्न खोज्दै छु? के क्लाउट पोइन्टको यो थोपाले वास्तविक शोषणको बढ्दो जोखिमलाई बढाउँछ?

नगर्ने

१.पोष्ट पहिचानकर्ताहरू

बिद्यालय पोसाक, प्रमुख स्थालचिन्ह, नम्बर प्लेटहरु र थप परिचित छवि  गूगल छविहरू सजिलै खोज्न सकिन्छ, त्यसैले छविहरू राख्न सक्ने जानकारीमा ध्यान दिनुहोस्।

२. निजि क्षणहरू पोस्ट गर्नु

नुहाउने समयका तस्बिरहरू, रोइरहेको, वा सुत्ने समयका क्षणहरू—यी कमजोरीका क्षणहरू तपाईं र तपाईंको आँखाका लागि मात्र हुन्। यदि बच्चा इन्टरनेटमा आफैंका यी टुक्राहरू हेर्नको लागि हुर्कन्छ भने, के तपाईंलाई लाग्छ कि तिनीहरू त्यहाँ देख्न पाउँदा खुसी हुनेछन्?

३. अनजानसंग अन्तरक्रिया

केही तस्करहरूले आफूलाई इन्टरनेटमा विश्वासयोग्य व्यक्तित्वको रूपमा पहिचान गर्न सक्छन l यसले तस्विरहरू, क्याप्शनहरू, र साझेदारी गरिएको सामग्रीको क्युरेसनको एक बिट मात्र लिन्छ एक अनलाइन पहिचान निर्माण गर्न। यदि तपाईंले पहिलेको “डू” सूचीमा पहिलो वस्तु अहिलेसम्म गर्नुभएको छैन भने, यो राम्रो रोकथाम दोस्रो चरण हुन सक्छ।

 

A child focuses intently on coloring a rainbow with a crayon on paper at a small table. The scene is black and white, conveying a calm, creative atmosphere.

 

कसैले मेरो बच्चाकोबारे केही पोस्ट गर्नुभयो, के गर्ने ?

जब तपाईं आफ्नो बच्चाको गोपनीयता राख्ने प्रयासहरू लागू गर्न सक्दो प्रयास गर्दै हुनुहुन्छ, अरूले सजिलै बुझ्न सक्दैनन् कि तपाईंले आफ्नो बच्चाको गोपनीयतालाई कत्तिको होसियारीपूर्वक मूल्याङ्कन गर्नुहुन्छ, तिनीहरूको राम्रो नियत भए पनि। त्यहाँ धेरै उदाहरणहरू छन् जहाँ बालबालिकाको अनुहार विभिन्न सामाजिक मिडिया प्लेटफर्महरूमा अभिभावकको अनुमति बिना इन्टरनेट वरिपरि पोस्ट गरिएको छ। यद्यपि सधैं खराब इच्छा बाहिर होइन, यी हानिकारक व्यवहारहरूले बच्चा र तिनीहरूका आमाबाबुलाई वास्तविक हानि पुऱ्याउन सक्छ। तपाईंको सहमति बिना कसैले तपाईंको बच्चाको तस्बिर पोस्ट गर्दा के गर्ने भन्ने यहाँ छ।

१. उनीहरुसंग कुरा गर्नुहोस

चाहे त्यो साथी वा नजिकको नातेदार होस, सजिलैसंग आफ्नो बच्चालाई अनलाइन पोस्ट नगर्ने बारे सीमा सेट गर्नुहोस्। उनीहरुको यो कार्यले बच्चालाई कस्तो हानी पुर्याउन सक्छ भन्ने ब्याख्या गर्न सक्नुहुन्छ l आखिर, तपाईं अभिभावक हुनुहुन्छ र तिनीहरू होइन।

२. रिपोर्ट

यदि पहिलो चरणले काम गरेन भने, तिनीहरूको पोस्टलाई प्लेटफर्म वा अधिकारीहरूलाई रिपोर्ट गर्ने विचार गर्नुहोस् किनभने त्यहाँ पहिले नै यी बालबालिकाहरूलाई अनलाइन सुरक्षा गर्ने कार्य छ।

सचेतना धेरै टाढा जान्छ

सचेतना साँच्चै सुरक्षा तिर एक ठूलो कदम हो। दुर्भाग्यवश, जो कमजोर छन् तिनीहरू सधैं यी चीजहरू बारे सचेत हुँदैनन् वा उनीहरूको दैनिक जीवनमा यस जस्ता सचेतना सामग्रीहरूमा सजिलै ठक्कर खाँदैनन्। शोषणका केही ठूला पीडितहरूले इन्टरनेटमा पोष्ट गरेको निर्दोष तस्बिरबाट सुरु हुन्छ। चलाख, अधिक विवेकी हुनुहोस्, र आफ्नो प्रवृत्तिलाई पछ्याउनुहोस् – र तपाईंका बच्चाहरूले पछि तपाईंलाई धन्यवाद दिनेछन्।